Luxe_van_Woede

Volgens de overleving van veel zwaardvechters uit het oude Japan waren er vier basiszwakheden waar een krijger gevangen in zou kunnen

raken: Angst, twijfel , zorgen en verrassing. Veel van de spirituele elementen alsmede psychologische training in de hedendaagse budo

worden gebruikt om deze zwakheden te overwinnen en/of te voorkomen.

Aan deze lijst lijkt het me verstandig om er nog een verwante zwakheid aan toe te voegen, en dit is de zwakheid van woede (zowel kwaadheid

door frustratie als bewust opgewekt).

Een man is van staal, verteld ons een Japans gezegde, als hij deze 'hardheid' verliest is hij waardeloos.

Mijn leraar had een andere manier om dit duidelijk te maken. Hij bracht dit onder mijn aandacht toen wij beide trainde op een grasveldje vlak

bij zijn huis. We trainde met de Bokken. In die periode van mijn training ervaarde ik een fenomeen waar elke beoefenaar wel eens last van

heeft gehad: ik was de vorm/kata totaal vergeten. Ik had een niveau bereikt in mijn training waarin gedeeltes van de diverse kata die ik had

geleerd vertroebelde in mijn geheugen. Alle bewegingen haalde ik door elkaar.

En nog meer frustrerend; na jaren van training had ik een black-out. Gewoon midden in een oefening, die ik misschien wel 1000 maal had

getraind, stond ik tot grote ergernis als bevroren. Ik werd woedend op mezelf. Meer nog toen ik mijn leraar zag, die als mijn opponent

fungeerde, roerloos stilstond. Zonder enige uitdrukking op zijn gezicht stond hij gewoonweg te wachtten op een techniek. Die ik niet uitvoeren

kon… En als frustratie maakte ik ongecontroleerde aanval naar zijn lichaam.

Zijn reactie was zo snel, het was voorbij voordat ik me realiseerde dat hij deze had ingezet. Hij sloeg zijn bokken tegen die van mij met het

volle gebruik van zijn heupen en stuwde deze schuin omhoog. Een beweging die mijn wapen uit mijn handen sloeg, een paar maal in de lucht

ronddraaide om daarna op het grasveld weg te stuiteren. Bijna gelijktijdig realiseerde ik mijzelf dat mijn polsen, in het echt, van mijn

onderarmen gesneden zouden zijn.

Woede is een luxe, zie hij rustig, die je jezelf niet kunt veroorloven in de strijd. Woede als luxeproduct. Dat is wel een heel vreemde

bewoording van een emotie. Maar zulke adviezen, die ik in soortgelijke situaties heb verkregen, waren te belangrijk om naast me neer te

leggen. Woede is een luxe omdat het ons toestaat onze aandacht te focussen op maar één ding: onszelf. Weet je nog de laatste keer dat je je

teen stootte, of je sleutels zoek waren, of je PC voor de zoveelste keer vastliep. Op zo'n moment bestond er niets anders in de gedachten dan

alleen dat probleem, de rest van de wereld bestond op moment niet.

Sommige mensen beweren dat het goed is om "stoom af te blazen" als je kwaad bent. Dat deed ik ook in mijn oefening; met alle gevolgen

van dien. Ik gaf toe aan mijn ongeduld en focuste op het probleem en vergat de rest om mij heen.

Op het slagveld, waar technieken uit kata geïmplementeerd dienden te worden, had ik daardoor mijn leven verloren. Die prijs die ik voor de

gevolgen van mijn woede zou moeten betalen zou dus veel te groot zijn.

Soms hebben we het gevoel dat woede ons tot betere prestaties kan leidden. Als ik een deur zou moeten intrappen en mij daarvoor kwaad

zou maken, zou dit misschien wel lukken. Op het slagveld is dit niet zo eenvoudig. Je moet met allerlei aspecten rekening houden: afstand,

timing, actie en reactie van de tegenstander, de mogelijkheid van meerdere aanvallers, enz. enz. In zo een complexe situatie is woede, zowel

als emotie als motief, niet wenselijk en kan zelfs fataal zijn.

Een ander fabeltje over opgewekte woede, die je nog wel eens in films ziet, is dat deze geforceerde emotie een bepaald soort heldengedrag

voortbrengt. Tot op zekere hoogte is dit ook wel zo. Maar op energie, opgewekt uit kwaadheid, te gaan vertrouwen geeft nogal wat serieuze

problemen na verloop van tijd. Dit gaat samen met het adrenaline niveau in ons lichaam. Deze adrenaline brengt ons lichaam in opperste staat

van paraatheid. Bloeddruk, hartslag en ademhaling komen in een versnelling en het lichaam is voorbereid om het uiterste te geven. Mensen

die beroepsmatig veelvuldig met gevaarlijke of angstige situaties te maken hebben - militairen, politie, brandweer- worden geleerd hoe deze

om moeten gaan met extreme adrenaline uitstoten tijdens stresssituaties. Dit is noodzakelijk omdat het lichaam niet gebouwd is voor deze

extremen. Veelvuldig blootstaan hieraan geeft niet allen fysieke, maar ook mentale problemen. Die op lange termijn zelfs fataal kunnen zijn.

Woede verbruikt veel kostbare energie; met name als we gebruik maken van stressituaties. De concentratie wordt gefocust op een object,

veelal op momenten dat we juist de omgeving nauwlettend in de gaten moeten houden. Het beroofd ons van onze zelfbeheersing op

momenten dat we juist onszelf onder controle moeten houden.

Het is wel erg idealistisch om er vanuit te gaan dat door middel van training bepaalde woede uit te sluiten is. In mij geval heb ik daar weinig

hoop op. Trainingen kunnen woede niet uitsluiten en elimineren. Wel kan het ons helpen om woede te herkennen, en als we begrijpen wat het

is en met ons doet kunnen we er beter mee om gaan. En als we dat eenmaal doen beseffen we goed dat het een emotie is waar we niet aan

moeten toegeven en eigenlijk alleen in je nadeel werkt.